THƠ MIC. CAO DANH VIỆN
Đọc Tiếng lòng từ Lời Chúa-Thơ Cao Danh Viện


***

Bùi Công Thuấn

Tác giả Cao Danh Viện nhận giải thơ VHNT Đất Mới 2016

Tôi được đọc thơ Cao Danh Viện từ khi ông tham gia giải VHNT Đất Mới của Giáo phận Xuân Lộc. Cao Danh Viện đoạt giải I thơ 2015 với 3 tác phẩm: Trường ca họ từ những đau khổ lớn lao mà đến, Mùa hoa Mân Côi và Đường Thánh giá với tâm tình Ma-đơ-len. Năm 2016, Cao Danh Viện lại đoạt giải I thơ Đất Mới với 2 tác phẩm: Kinh Ngợi Khen và Suy niệm Kinh Thánh. Và hôm nay tôi được đọc tập thơ Tiếng lòng từ Lời Chúa ba năm ABC (245 bài thơ) của ông. Một vài dòng giới thiệu như thế chưa đủ, song những gì ông đã viết và được khẳng định đủ để người đọc tin vào một tài năng thơ, một cốt cách thơ Công giáo đương đại.

MỘT HỒN THƠ REO VUI HÂN HOAN

“Trí tôi choáng ngợp thơ hoa”


(Tôi đã thấy và tôi đã tin. tr. 136)

“Tôn thờ Thiên Chúa là Cha

Hồn tôi hoan hỉ ngợi ca tình Ngài”

(Ngày của hoan lạc. tr. 186)

“Thong dong đưa bước xa khơi

Vai mang bác ái tay mời yêu thương

Miệng ca câu hát khiêm nhường

Reo vui chân sáo trên đường quang minh”

(Con đường Giê su. tr. 141)

Hồn thơ Cao Danh Viện reo vui suốt tập thơ, tạo nên phẩm chất thơ Cao Danh Viện.

Cội nguồn của hồn thơ reo vui là cảm nhận sâu sắc Lời Chúa, không chỉ bằng trí hiểu mà bằng sự mạc khải trong tim, lan tỏa thành thơ. Thơ Cao Danh Viện lấp lánh Lời Chúa trong từng câu chữ, từ ý tứ, từng cảm xúc, nghĩ suy; cả những cảm nghiệm đau khổ và hạnh phúc cũng lấp lánh niềm vui, và càng tỏa sáng hơn nơi những gì ông chia sẻ với tha nhân.

Không phải vô tình ông đặt tên cho tập thơ là “Tiếng lòng từ Lời Chúa”. “Tiếng lòng” là tiếng nói tình cảm, là tâm hồn. “Tiếng lòng” là đặc trưng của thơ trữ tình. Đặc điểm này chi phối thi pháp cả tập thơ. Thơ Cao Danh Viện là tiếng nói trữ tình của nhân vật Tôi (tác giả), một người đã “giác ngộ” Lời Chúa trong chính cuộc đời trần gian của mình. Sự chân thành của “tiếng lòng” có sức thuyết phục sâu xa cả những điều tưởng như chỉ có trong trí hiểu của Đức tin.

Về trong sa mạc nội tâm

Tôi ơi còn mãi lỗi lầm mà chi

Đứng lên đi! Trở về đi!

Vọng hồng mang lượng tư bi hải hà.

(Vọng hồng. tr.17)

Ông hát ca ơn gọi cuộc đời:

Mênh mông biển cả trần gian

Xuôi dòng con sóng ầm vang nhịp đều

Lặng nghe tiếng gọi tình yêu



Ngược dòng khua bát tay chèo tín trung

(Ơn gọi cuộc đời. tr. 174)

“Hãy sống vui cho thỏa lòng khao khát

Hò reo lên cho bùng vỡ niềm yêu”

(Niềm hoan lạc Phục Sinh. tr 407)

Và ông lý giải:

“Nếu không có Chúa ở cùng

Đời tôi rỗng tuếch như thùng kêu to

Nếu không Lời Chúa dặn dò

Đời tôi tăm tối mày mò đêm sâu”

(Xin cho con biết Chúa. Tr.327)

Và ông dấn thân

“Từ khi con được tái sinh

Làm con cái Chúa, quang minh làm người

Xuôi dòng con giữa trùng khơi

Con là hạt muối mặn môi cho đời”

(Muối và ánh sáng)

Cần phải hiểu chữ “tái sinh” trong hoàn cảnh sống của ông mới cảm nhận được hết niềm hân hoan xác tín vào tình Chúa quan phòng. Mic Cao Danh Viện sinh ngày 20-8-1959.Học Tiểu Chủng Viện Quy Nhơn từ 15-8-1971 đến 22-4-1975. Sau đó làm nông, buôn bán nhỏ và … hưu non.

Như vậy Ông đã trải qua những tháng ngày chiến tranh, bom đạn và cái chết rình rập, khi đất nước bị chia cắt; rồi lại sống lầm than những ngày cả nước phải ăn độn bắp, độn bobo. Khó khăn cả vật chất và tinh thần. Từ một trí thức trở về làm nông dân và vượt qua được thân phận mình, đó chính là “cuộc tái sinh”, một “cuộc tái sinh” không ít đau đớn nếu không có sự tín thác vào tình yêu vô bờ của Chúa. Nhưng hơn thế “cuộc tái sinh” trong Thánh Thần cho ông sức mạnh để bước vào đời bể dâu.

“Một đời người hay một vòng lẩn quẩn

Khi con tim bằng thịt mãi quặn đau

Khi cuộc trần là mãi cuộc bể dâu

Vì con chưa nhận ra đường Thập Giá

Đường Thập giá có hoa thơm cỏ lạ

Khi con bằng lòng từ bỏ mình đi

Sống cho tha nhân, sống với-sống vì

Là chấp nhận để đời mình hy hiến


Cúi lạy Chúa! Dẫu đời con tủi nhục

Nhưng có Ngài! Xin giúp sức cho con…

(Thập tự đời con. tr 224)

Ông thổ lộ:

“Có một giai đoạn tôi buồn và thơ tôi rất bi lụy oán than! Nhưng thời gian và hồng ân Chúa dần làm tôi cảm nghiệm được hạnh phúc mà mình đang sở hữu. Tôi cảm ơn Chúa luôn yêu tôi, theo sát từng bước chân tôi, chăm chút cho tôi trong từng nỗi đau của nghịch cảnh cuộc đời…Trong thơ, tôi cảm thấy được gặp Chúa, được đụng chạm vào tình yêu của Ngài và nơi thơ, tôi có những rung cảm sâu sắc của tình thâm Phụ tử.” (Có một vườn thơ đạo tập 4, tr.86)

Ở mảng thơ trữ tình, Cao Danh Viện có nhiều bài thơ thật thấm thía. Xin đọc: Viên ngọc nước trời (tr.55), Đường thập giá (tr.66), Bài ca hạt giống (tr.188), Lời thầm bên thánh thể (tr.251), Bỗng dưng muốn khóc (tr.325), Ẩn mình cơn cám dỗ (tr.385), Vườn Ô-liu (tr.398)…

MỘT GIỌNG THƠ CÓ CỘI NGUỒN TỪ TRUYỀN THỐNG



Thơ “truyền thống” Công giáo có các thể loại Diễn ca, Huấn ca, Thi ca cầu nguyện, kinh, vãn, ca vè làm theo thể Lục bát. Thí dụ: Sấm truyền ca của Lữ Y Đoan (1670), Cảm tạ niệm từ-Diễn ca (Kinh Cao sang-Phạm Trạch Thiện 1818-1903), Huấn ca của Cụ Sáu Trần Lục (1825-1899): Hiếu tự ca, Nữ tắc thường lễ, Nịch ái vong ân…Những bài huấn ca của Xuân Ly Băng (1926-2017): Bổn phận cha mẹ, Bài học truyền giáo, Sao em không lần chuỗi, Chuỗi Môi Côi, Xâu chuỗi Mân Côi, Sự thánh thiện của Chúa Giêsu, Những danh hiệu của Chúa Giêsu, Năm Linh Mục, Linh mục, ngài là ai? Trái Thánh kinh, Đoản khúc Tin Mừng, Lâu đài đêm)…


Ở cương vị Mục tử chăn dắt đoàn chiên, Huấn ca của Trần Lục hay Xuân Ly Băng trực tiếp dạy bảo đức tin, dạy phẩm hạnh cho con chiên (không khác gì Gia huấn ca của Nguyễn Trãi).

“Mấy lời hiếu tự nói qua

Để cho ai nấy trẻ già nhớ ơn

Làm người sống ở thế gian

Ai không đội đức cao sang nặng dày…”

(Trần Lục-Hiếu tự ca)

Sinh con thì cẩn thận
Có chừng mực điều hòa
Có trách nhiệm sâu xa
Vì gia đình hạnh phúc
Để giống nòi hạnh phúc

(Xuân Ly Băng-Bổn phận cha mẹ)

Trái lại, huấn ca, diễn ca của Cao Danh Viện hướng vào lòng mình mà tự huấn, rồi từ những cảm nghiệm sâu xa đức tin, Cao Danh Viện chia sẻ niềm tín thác và tình yêu của Thiên Chúa cho mọi người.

Đây là một đóng góp làm mới thơ truyền thống Công giáo. Cao Danh Viện thuật lại một đoạn Kinh Thánh (thuật lại theo sự sáng tạo của riêng mình), từ đó rút ra bài học suy niệm hay trao gửi với mọi người những điều mình cảm nghiệm được.

XIN CHO TÔI ĐƯỢC THẤY

Bọt bèo tựa cánh dã quỳ

Bẽ bàng thân phận sá gì sắc hương

Làm thân khất thực vệ đường

Nay nghe có Đấng Xót Thương vi hành

Mở môi cầu chút lòng lành

Thâm tâm dâng chút tín thành! Chúa ơi!

Van xin Người chỉ một lời

Mắt anh được thấy rạng ngời thiên nhan



Cúi xin Chúa hãy mở tay

Chữa lành đôi mắt còn đầy dối gian

Mở lòng sáng tận tâm can

Để người tin nhận Chúa đang đợi chờ

(tr.221)

Hai khổ thơ đầu, Cao Danh Viện thuật lại một người mù tên là Ba-ti-mê được Chúa chữa lành (Mc 10, 46-52). Khổ thơ cuối Cao Danh Viện (là người trong đám đông) bày tỏ lòng tin vào Chúa (không có giọng giáo huấn bất kỳ ai).

Cùng một cách viết như thế, Cao Danh Viện có những bài kết hợp giữa Diễn ca và huấn ca (tự huấn) rất hay. Phần diễn ca Kinh Thánh có nhiều sáng tạo. Nội dung trình thuật Kinh Thánh được dệt bằng nhiều tứ thơ đặc sắc giúp cho phần huấn ca trở nên nhẹ nhàng, thuyết phục. Đó chính là phẩm chất thơ của riêng Cao Danh Viện. Xin đọc: Vương quyền của vua Giêsu (tr.129), Con sóng cuộc đời (tr.190), Đức tin chữa lành (tr.192), Chọn Chúa (tr. 208), Lời cầu xin khiêm nhường (tr.321), Sống đời Ngôn sứ (tr.333), Trong cõi đời đời. (tr.358), Khiêm cung cầu nguyện (tr.367), Biến đổi đời con (tr.387), Ném đá (tr.394),…

Những sáng tạo như thế của Cao Danh Viện góp phần hiếm hoi vào việc làm mới thơ ca truyền thống Công giáo. Điều ấy thật đáng quý, bởi thơ phải là thơ, là cái đẹp tư tưởng, ngôn ngữ. Người làm thơ phải khám phá được những tứ thơ mới lạ làm kinh ngạc người đọc về những gì đã quen thuộc (chức năng lạ hóa). Người đọc hôm nay đã được nghe những giáo huấn của Linh mục trong nhà thờ, họ cần tìm được “Cái đẹp” của Kinh Thánh trong thơ, thay vì những lời giáo huấn bằng ngôn ngữ trực tiếp. Cao Danh Viện đã đem đến cho người đọc “Cái Đẹp” của Kinh Thánh (Kinh Thánh trở thành đối tượng khám phá sáng tạo. Nói cách khác, Mỹ học Kitô giáo và tư tưởng Nhân văn Kitô giáo đã sáng lên trong thơ Cao Danh Viện)

PHONG PHÚ VỀ NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN

Hầu hết thơ trong tập “Tiếng lòng từ Lời Chúa năm ABC” là thơ Lục bát. Thơ Lục Bát Cao Danh Viện có hai hướng phát triển: Lục bát trữ tình thể hiện “Cái Tôi”. Xin đọc: Viên ngọc nước trời (tr. 55), Lời thầm bên Thánh Thể (tr.251); và lục bát dân dã, nối tiếp truyền thống ca vè Công giáo. Xin đọc: Có Thầy đây! Đừng sợ! (tr.59), Niềm hạnh phúc đích thực (tr.315), Vào cửa hẹp (tr.348)… 

VIÊN NGỌC NƯỚC TRỜI

Nhiệm màu nơi thửa ruộng con

Có chôn kho báu vàng son Nước Trời

Khôn ngoan gìn giữ tinh khôi

Quyết tâm bán hết sự đời mà mua …

....

Giữa đời củi quế gạo châu

Nên hư cũng một ruộng sâu phận người

Tâm tình con hướng lên trời…

(Mt 13, 44-52)

Dù vậy, Cao Danh Viện đã nỗ lực nâng “chất thơ” của Lục bát dân dã, tạo ra kiểu thơ trữ tình dân dã (Xin đọc: Mái trường Giêsu-tr.51). Điều này hợp lý, bởi trình độ bạn đọc hôm nay không còn là những giáo dân mù chữ của những thế kỷ trước. Muốn những người giáo dân mù chữ mau thuộc kinh, những nhà truyền giáo đã viết kinh thật dễ hiểu, dùng lời nói hàng ngày để chuyển tải, dùng vần điệu quen thuộc để đưa vào lòng người. Vì thế những bài kinh nôm na, mộc mạc, chỉ đọc vài lần là thuộc. Người làm thơ Công giáo hôm nay muốn đem Tin Mừng đến cho người đọc, dù là người đọc bình dân, nhất thiết phải nâng phẩm chất nghệ thuật thơ. Về mặt này thơ Cao Danh Viện cũng có chỗ chưa thật sáng tạo. Đó là sự lặp từ, lặp ý trong cùng một chủ đề ở những bài khác nhau; hoặc phá cách vần điệu; hoặc sự lúng túng trong trình thuật Kinh Thánh; có khi lời thơ là sáo ngữ, mang nghĩa tượng trưng hơn là hiện thực… [1]

Cao Danh Viện có những bài Thất ngôn Đường luật khá chuẩn mục, tạo nên chất thơ trang trọng. Thất ngôn Đường luật là thể thơ cổ, khó thể hiện những tình ý hiện đại. Cao Danh Viện kế thừa được kiểu thơ Đường luật đã Việt hóa, nhờ đó người đọc không gặp khó trong thưởng thức thể thơ từ lâu đã ít người làm. Xin đọc: Xức tro (tr.234). Thương khó (tr.246), Bình dầu cam tùng (tr.247), Kẻ phản bội (tr.248), Yêu người phản bội (tr.249), Tiệc ly (tr.250), Cuộc khổ nạn (tr.253). Tấm bánh bẻ ra (tr.431).

TIỆC LY

Đạo lễ Vượt Qua đã đến gần

Tiệc Ly bữa tối dốc tình thân

Yêu thương tha thiết, Người bẻ bánh

Phục vụ ân cần, Chúa rửa chân

Thánh chức truyền giao ơn mục tử

Thiên duyên di chúc phước chiên lành

Người ta nhận biết môn sinh Chúa

Khi thấy tình yêu giữa cõi trần

(Thứ Năm Tuần Thánh)

Cao Danh Viện tỏ ra điêu luyện trong thể thơ 8 chữ (kiểu thơ Lãng mạn 1930-1945). Kiểu thơ này là thơ trữ tình, là tiếng nói tâm trạng của Cái Tôi, sử dụng kiểu ngôn ngữ tượng trưng, nhiều khi thành sáo ngữ. Cao Danh Viện có nhiều bài hay ở thể thơ này. Xin đọc: Thập tự đời con (tr.224); Đón Chúa (tr.291); Tin vào lòng nhân hậu (tr.354); Cầu nguyện (tr.365); Ngày đăng quang của Vua Tình yêu (tr.376); Đức vua của lòng tôi (tr.378); Con đi đường thương khó (tr.396); Cây cứu chuộc (tr.401); Niềm tin Phục sinh- thơ 8 chữ biến điệu có câu 5 chữ. (tr.410)…



Trong tập thơ cũng có bài thơ 5 chữ (Ngợi ca tình yêu-tr.432) và bài 7 chữ (Tình ca mục tử-tr.414).

Tôi lần tìm những thể thơ Cao Danh Viện đã dùng để thể hiện “Tiếng lòng” mình là để chia sẻ với bạn đọc điều này: tác giả là người làm thơ có khi cốt riêng, vừa am tường những thể loại nghệ thuật dân tộc, lại rất điêu luyện trong sự thể hiện thi ca; vừa có kế thừa lại vừa sáng tạo cái mới để góp thêm vào sự phát triển dòng chảy thơ ca Công giáo đương đại. Một điều làm tôi kinh ngạc là càng về sau thơ Cao Danh Viện càng sâu sắc về tư tưởng càng thăng hoa về nghệ thuật. Xin đọc: Ném đá (tr. 394), Con đi đường thương khó (tr.396), Gửi người tình phụ (tr.405),…

Trong đội ngũ người làm thơ Công giáo hôm nay, những khuôn mặt có những đóng góp mới mẻ như Cao Danh Viện không nhiều (nếu không nói là hiếm).

Muốn nói một điều chia sẻ với tác giả Cao Danh Viện về thơ, trước hết tôi khâm phục tài năng, công sức và tâm huyết của tác giả trong việc đóng góp làm giàu thơ ca Công giáo hôm nay. Và đề xuất, tác giả sử dụng những thể thơ Việt đương đại để làm phong phú thơ Công giáo hơn nữa trong thế kỷ XXI.

Dù sao, đó chỉ là điều để ngẫm nghĩ về nghệ thuật. Đem Tin Mừng đến cho mọi người, trong mọi hoàn cảnh, ở mọi nơi, đó mới là đích đến của người làm thơ Công giáo.

Tháng 12/2020

________________________

[1]Ghi chú

a. Lặp từ “Tế sinh” các trang 150, 255, 265, 277. Từ “Khiêm cung” tr.254, 257. 351 (lặp 3 lần trong 1 trang)

b. Diễn ca Kinh thánh có lúng túng trong cách kể, cách tái hiện sự việc, cách khắc họa nhân vật; lặp lại ý tứ đã quen thuộc. Xin đọc các bài: Ta là sự sống và là sự sống lại (tr.125); Đường thương khó (tr.130), Đấng Thanh tẩy (tr.305), Rượu yêu (tr.307), Về quê (tr.309), Hiến lễ tình yêu (tr.98), Vị thẩm phán công minh (tr.100), Nước hằng sống (tr.117)…

c. Dùng từ nôm na, phá cách về vần:

Chúa ơi! Con rất mỏng dòn

Như bình sành dễ vỡ toang bất kỳ.(tr.151)

Hoặc dùng từ bình dân, ít chất văn chương:

Chia san hạnh phúc vô cùng mê ly.348

d. Sáo ngữ:

Bao nhiêu ân huệ miên trường



Rủ thương ban xuống đôi đường mưa sa

Thế mà tôi mãi phôi pha

Làm cho vô hiệu ngọc ngà thiên ân”

(Chay tịnh. tr.105)

Vọng về trong cõi lòng ta

Nghe dòng lịch sử thơ hoa con người.

(Vọng khúc. 284)

mừng năm thánh Đức Mẹ Tà Pao

VỀ NGHE NÚI KỂ CHUYỆN TÌNH



Về nơi yêu dấu!

Thiêng linh!

Lặng nghe núi kể

Chuyện tình Mẹ yêu!

1959

Mẹ thương dân Việt mình nhiều

Tre ôm núi sáng, nương chiều lúa reo

Mẹ về mang dấu yêu theo

Nương sinh phúc đức , núi treo ơn Trời



Đồng Kho, Lạc Tánh duyên thời

Nguồn ơn Thánh Mẫu Chúa Trời hiển linh

Tà Pao điểm hẹn tự tình

Cho đoàn con đến Mẹ mình thở than

1964 …..

Quê hương chiến cuộc hoang tàn

Bom loang, đạn lỡ, hàng hàng di dân

Tượng đài Me, núi ôm chân

Mặc cho vết tích xoay vần thương đau



Bao năm sương nắng dãi dầu

Bao năm Ý Chúa nhiệm sâu lạ lùng

Mẹ còn chờ đợi kiên trung

Gió đưa con Mẹ, muôn trùng về đây

1991…..

Nương chiều Gió thổi hây hây

Rừng khuya phục dựng hình hài Mẹ yêu

Nương không nản, núi không xiêu

Tà Pao tháng tám, Ánh Thiều hiển linh



Núi vui nối được chuyện tình

Nương mừng vì đã hồi sinh lúa vàng

Gió Mây dẫn tín đồ sang

Tay hồng đuốc Lửa, rừng tràn Mân Côi



2000……….

Từ xa vẳng tiếng: Mẹ ơi!

Chúng con là kẻ giữa thời nguy nan

Mẹ về nghe tiếng thở than

Kéo muôn ơn phúc, xóa tan lụy sầu



Về xin ơn Mẹ nhiệm sâu

Ngẫm suy tình Chúa từ lâu rủ tình

Tà Pao rừng núi uông minh

Chúa thương chọn để tự tình Mẹ con



2019

Về đây hát khúc tạ ơn

Ngợi ca tình Chúa keo sơn vững bền

Sáu mươi năm, sóng dập duềnh

Đức tin kiên vững trên ghềnh Tà Pao



Vui làm sao! Đẹp làm sao!

Trung tâm Thánh Mẫu tràn trào ân ban

Người tín hữu, người lương dân

Tuôn về kín múc hồng ân Chúa Trời



Núi xin bạn hãy tiếp lời……….

01-8-2019
Mic. Cao Danh Viện



TAPAO GIẤC MƠ


I HAVE A DREAM

1
Mẹ Tapao
Trên cao
Núi rừng Tapao
Ngàn sao
Đêm không đen

Lá vươn cao
Những người hành hương thoăn thoắt lên viếng Mẹ trong lành lạnh hơi sương đêm

2
Nắng lao xao
Sao đêm tắt
Mẹ Tapao
Trên cao
Hừng hực nắng
Biếc xanh rừng
Cành lau xưa quay tròn thành Đức Mẹ sáng loà trong lễ viên đá đầu tiên nhà thờ Tapao chỉ còn cành lau trắng phất phơ
Từng đoàn hành huong nối tiếp
Bình an
Lo Âu
Khẩn cầu
Tín thác
Đi trong đêm
Khuya
Sớm
Tối
Trưa

3
Chiều nắng vàng
trên từng chiếc lá
Cây phượng Ngô Đình
Xanh biếc vươn vai
Đức độ chín trăm sáu mươi năm lập quốc
Chứng nhân lịch sử Đức tin
Chờ mùa hè rực rỡ đỏ thắm
Không biệt ly mà gặp gỡ
Cậy trông Mẹ Tapao
Niềm vui và Hạnh phúc

4
Trên cao
Mẹ Tapao
Rừng núi xôn xao
Tắt dần nắng
Rừng âm u
Mẹ Tapao
Trên cao
Nhìn đàn con lên lên xuống xuống quây quần
Thanh thản
Trầm lắng
Thương yêu

5
Tắt nắng
Rừng âm u
Sao đêm tít tắp trên cao lấp lánh
Đèn nhân gian rực sáng
Mẹ Tapao
Trên cao
Trinh nguyên
Nhìn xa xăm
Nhìn xuống đàn con
Lịch sử sáu mươi năm
Sinh lão bệnh tử
Kiếp lưu đày ?

6
Cây phượng Tapao
Xanh ngắt
Qua bao mùa thuốc khai quang
Bom đạn cuộc chiến
Nồi da xáo thịt
Bay vào Mẹ
Khuôn mặt
Đôi mắt lõm sâu
Như Con Mẹ khi xưa
Chẳng còn dáng hình người ta nữa
Ecce Homo
Mẹ hay Con
Con hay Mẹ
Hay cả kiếp người

7
Điêu linh
...
Mẹ Tapao
Trên cao
Ôi Mẹ Tapao

8
Đêm nay
Đêm 16
Hàng ngàn hành hương dự lễ dưới chân Mẹ rực sáng núi rừng Tapao
Sám hối
Tạ ơn
Phó thác
Tôn vinh

9
Tĩnh tâm Tapao
Giấc mơ
I have a dream
Martin Luther King
Tự do
Bình đẳng
Hòa bình
Hạnh phúc

Cho dân tộc chúng con

Mẹ Tà pao


10
Tin mừng
Thấm vào tim tôi
Thấm vào tim em
Thắm cả vũ trụ
Thấm cả thiên đàng

Giấc mơ
I have a dream
Tapao...


Tà pao , cuối tuần tĩnh tâm năm,16/11/2017

NKA
Nguyen Kim Anh

CHÙM THƠ ĐƯỜNG LUẬT TUẦN THÁNH




THƯƠNG KHÓ

(Chúa nhật lễ lá)

Trên lưng lừa nhỏ Chúa vào thành

Giữa một rừng người vẫy lá xanh

Vạn tuế! Con Vua Trời dấu ái!

Hoan hô! Đấng Cứu Thế nhân lành

Vinh quang cao ngất Ngôi Thiên Chúa

Khổ nhục tận cùng phận chúng sanh

Chúa nhận thương đau vào tử nạn

Cho mùa cứu độ sáng thiên thanh

HƯƠNG SEN GIỮA MÙA VỌNG

(Dâng kính Mẹ Vô Nhiễm)


Quê hương con cứ tới mùa đông lạnh,
Lũ lụt tràn đồng, bão tố liên miên…!
Đường nứt vỡ bờ cây thẳng hóa xiên,
Mẹ phờ phạc bao đêm dài nước bạc…


Con sông xanh giờ bèo trôi xơ xác,
Tiếc làm sao bên ấy chiếc hồ sen.
Cánh trắng lá xanh dưới nắng bình yên,
Giờ còn lại chỉ một màu trắng đục…!

MẸ HẰNG CỨU GIÚP


Cha của tôi là một người đàn ông đĩnh đạc. Dáng người thanh mảnh, dong dỏng cao. Cha không được ăn học nhiều lắm nhưng bạn của cha vẫn cho rằng Cha là người lịch lãm. Còn với tôi, cha vẫn luôn là người cha nhân hậu, hết mực yêu thương chúng tôi, và là bóng mát che phủ cuộc đời chúng tôi.

Cha tôi mồ côi mẹ năm lên bốn, rồi mồ côi cha năm mười bảy tuổi. Nhưng hạnh phúc lớn lao mà nội tôi trao cho Cha, là được làm con nuôi ông Cố Gioan trước khi nội tôi qua đời. Ông Cố Tây cưu mang cha, cho ăn học, giúp lễ, và giúp việc ở trong nhà hưu ở Toà Giám Mục Quy Nhơn. Cho đến ngày trưởng thành, Ông Cố Tây cầm trầu rượu đi qua bên cô nhi viện Saint Paul để cưới mẹ tôi cho cha. Người ta lấy làm lạ vì lần đầu họ thấy ông cố Tây làm sui gia với một bà soeur.


Đời người một cuộc hành hương
Đâu là bến đỗ cuối đường bình an
Bao nhiêu cột móc thời gian
Bao nhiêu quán trọ giữa ngàn trùng vây

Tạ ơn từng khắc từng giây
Tạ ơn cột móc từng ngày êm xuôi
Tạ ơn tiếng khóc tiếng cười
Tạ ơn ngày mới cho đời mới hơn

Đông qua rồi lại xuân tàn
Bé thơ tính tuổi, nhẩm tuần cao niên
Ngó ngay rồi lại trông nghiêng
Người đi kẻ ở chong chiêng phận người

Chắp tay khấu tạ ơn Trời
Vì yêu nên nỗi làm người như tôi
Sống từng thời khắc cuộc đời
Dạy tôi đổi mới thành người thiện chân

Tạ ơn đau khổ phàm trần
Giúp tôi thanh luyện dự phần tế sinh
Tạ ơn Sự Sống quang vinh
Trong Người tôi sẽ biến hình đời tôi

Từ bụi đất hóa tinh khôi
Thành con yêu dấu Chúa Trời khoan nhân
Tôi và Người, bạn thiết thân
Nhờ ơn đổi mới, dự phần phục sinh.

Mic. Cao Danh Viện

Bà Hai Ớt


1.

Đám trẻ xóm chùa thường gọi bà là bà ma. Có lẽ vì bà có giọng nói the thé, không rõ tiếng, cộng với đôi chân tật nguyền. Mỗi lần di chuyển bà phải chống đôi tay xuống đất, để đưa cái thân còm nhom đi tới đi lui…

Nằm giữa thị trấn xôn xao tấp nập, ở sát bên bức tường cao nghệu của nhà chùa, nhà bà ma là một chòi lá nho nhỏ, chật hẹp và rách nát. Vách nhà được che bằng những tấm liếp tre đã củ mục. Trong cái không gian nhỏ bé ấy, chỉ vừa đủ để kê một cái sạp làm bằng gỗ tạp, đó là chỗ qua đêm của bà. Cạnh cái sạp là một lối đi nhỏ, ở cuối lối là một cái bàn con, nơi đặt cái bếp dầu, vài cái chén, đôi đũa..

Gia tài của bà vỏn vẹn chỉ có bấy nhiêu, cộng thêm một ít quần áo, mùng mền nhàu nát, phảng phất một mùi ẩm mốc, khó chịu.

Buổi tối, khi thị trấn rực đèn điện, thì con hẻm của bà lại tối om om! Bà lặng lẽ châm ngọn đèn trong nhà rồi ra cửa hóng gió. Cái ành sáng mù mờ của ngọn đèn dầu làm tăng thêm vẻ ảm đạm của con hẻm vốn đã vắng lặng. Bà ngồi đó, cô đơn lặng lẽ. Chính cái lặng lẽ của bà đã làm cho con hẻm vắng vẻ lại càng vắng vẻ hơn. Đám trẻ con hầu như không dám qua lại con đường này. Đã vắng, mỗi ngày càng thêm vắng vì chúng nó kháo với nhau rằng con hẻm này có một bà ma….



NHỮNG MÁNG CỎ ĐÊM NOEL


Em có thấy những thiên thần cánh trắng
Bay suốt mùa đón Chúa xuống trần gian
Hiền hậu, khiêm cung, rất đỗi dịu dàng
Trong xiêm áo của tấm lòng nhân ái

Thiên thần hoá thành người nên nhỏ lại
Đi thật sâu vào bể khổ nhân gian
Làm máng cỏ trên bất hạnh cơ hàn
Bằng viên thuốc, gói mì tôm, bát gạo

BA MẪU GƯƠNG MÙA VỌNG


ISAIA

Người mang khát vọng Đấng Thiên sai
Ước muốn sâu xa gặp gỡ Ngài
Thấu hiểu ân tình trung tín mãi
Tri tôn minh ước sắt son hoài
Chiêm suy nhiệm ý Vua muôn thuở
Phác thảo khuôn dung Chúa vạn loài
Ngự đến làm thân người bé nhỏ
Từ lòng Trinh Nữ, Chúa Ngôi Hai.

CHÚA VỀ !


Chúa về !
như cơn mưa chợt về trong nắng hạn
Để đất hồn con lên những búp non xanh
Để cây hoang chợt nẩy lộc đâm cành
Để suối khô tràn dòng xanh nước mát



Chúa về !
Để lòng con qua bao mùa héo hắt
Tìm được niềm vui, hy vọng nở hoa
Mảnh đời con chợt tươi sáng ngọc ngà
Chân mở lối thênh thang đường đi tới


ĐỂ YÊU VÀ ĐƯỢC YÊU



Lão hay uống rượu và lại còn mê số đề. Mỗi lần lão có rượu rất ít ai gần được lão. Buổi chiều chừng khoảng ba giờ hơn cho tớ bốn giờ rưỡi, lão chỉ có biết có mỗi tờ vé số và cái điên thoai thôi. Không ai nói lão nghe, nhưng vợ lão lại là người lão yêu mến và nghe lời nhất. Đang dò tờ vế số mà vợ lão than đau thì lão buông tất cả mọi sự mà lo chăm sóc cho bà.

Tác phẩm đạt giải nhất thơ cuộc thi Văn hóa Nghệ thuật Đất Mới năm 2015

HỌ TỪ NHỮNG ĐAU KHỔ LỚN LAO MÀ ĐẾN (Kh 7, 14)

(Viết theo bài “CHÂN DUNG CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM” trong “Cuộc lữ hành Đức tin” của linh mục Fx. Đào Trung Hiệu O.P.)

BẢN TRƯỜNG CA
DÂNG KÍNH
CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM




Đám tang của cụ Cương, một hội viên bảo trợ của Legio, vừa xong thì trời đã sáng rõ. Một số người lần lượt kéo nhau ra về để chuẩn bị công việc cho một ngày mới. Một số còn đang bùi ngùi nán lại trước mộ phần của cụ, lâm râm thêm mấy lời kinh cầu. Một số tản ra bốn phía, đến với những ngôi mộ của người thân. Chúng tôi cũng nán lại để cùng cụ đọc kinh Catena, rồi lặng lẽ kính chào cụ lần cuối.

Vừa ra đến nghĩa trang, chúng tôi gặp một phụ nữ đang vội vàng lội ngược dòng người. Chị hớt hải báo tin với chúng tôi:
- Chị Lan uống thuốc tự tử hôm qua, đã đưa đi bịnh viện cấp cứu, nhưng mới trả về sáng hôm nay, đang nằm thoi thóp.

Chúng tôi nhìn nhau bàng hoàng. Chị Lan là một điểm mà nhóm chúng tôi thường hay thăm viếng. Chị đang rối hôn phối với một người lớn hơn chị gần hai chục tuổi. Dù rối hôn phối không thể nào gỡ được, tuần nào chị cũng đi dự lễ Chúa nhật. Chị khao khát muốn trở về với Chúa. Thế mà…

Chúng tôi đến bên giường chị. Nồng nặc mùi thuốc sâu, chị đưa mắt nhìn chúng tôi, ánh mắt mở to bằng sự cố gắng hết sức, như để van nài, khẩn khoản.
- Chị còn nhận ra chúng em không, chị Lan?


-Một--

Bà Bảy bưng mẹt bán rau
Bánh mì chú Chín đi sau lưng bà


Áy là câu nói vui mà anh em chúng tôi hay chọc ghẹo chú Chín. Chú chín bán bánh mì ở ngay ngã tư Tà Lài, khu vực nhộn nhịp nhất của cái thị trấn vùng cao của chúng tôi.
Khi mà phố thị chưa kịp thức giấc, Chú Chín đã có mặt ở ngay ngã tư để bắt đầu một ngày mới với xe bánh mì thơm lựng những đĩa phá lấu, thịt nướng, vv…Tưởng là Chú cứ chăm chút lo làm ăn chứ ít ai biết rằng Chú đã lo xong một việc cần thiết nhất trong ngày là đã đi dâng lễ sáng mới về.
Cũng đều đều mỗi sáng như thế, ở phía cột điện bên kia đường, có một cụ bà nhỏ thó bày bán trên mẹt nào là rau nhút, rau muống, rau dền, rau lang…những loại rau bà hái trong vườn nhà, mỗi loại dăm mười bó. Rau bà Bảy thì không ngon và đẹp như rau trong hàng quán, nhưng được cái chắc chắn là rau sạch, vì bà Bảy không hề dùng thuốc. Khách qua lại ngã tư này thường ghé mua rau của bà Bảy, vì thấy bà tuy già nhưng cái miệng vẫn còn dẻo quẹo chào mời.



“Đức Giê su thấy một đoàn người đông đảo, thì chạnh lòng thương và chữa lành các bệnh nhân của   họ”
(Mt 14, 13-21)


Thấy đoàn đông đảo người tin
Bỏ thành đi bộ với niềm cậy trông
Người bệnh tật , kẻ long đong
Trái tim Thiên Chúa chạnh lòng xót thương


Tay Người gạt hết đoạn trường
Lời Người an ủi sầu thương giăng đầy
Tiếng Người êm tựa thơ say
Chữa lành muôn bịnh, ban ngày hồng ân


Chiều về môn đệ phân vân
Có hai con cá, năm phần bánh thôi
Người đông đường sá xa xôi
Lòng Người chạnh xót cảnh đời tha phương


Tơ lòng mục tử vấn vương
Bao  người đang đói Thần lương thiên đàng
Vì yêu phép lạ trao ban
Bánh thơm cá ngọt năm ngàn người ăn


Ngợi khen lòng Chúa khoan nhân
Muôn dời vẫn xót thương con cái Người
Tình thương có sức đổi dời
Có muôn phép lạ cho người thiện tâm


Xin cho con có lòng nhân
Giữa bao trắc ẩn, hiến thân cho người
Con nên tấm bánh tình trời
Trao ban lương thực, trao Lời Tình Yêu


Mic. Cao Danh Viện



Cái bóng ngã đằng đông. Hơi ngắn. Hơi dài. Rồi dài ngoẵng. Mặt trời xuống núi. Đêm đen.
Nhịp đều của thời gian là sáng, chiều và tối. Tối để sáng lại cho một ngày mới và chiều để tối lại kết thúc một ngày.Luân khúc thời gian cứ thế mà đều đặn trôi mãi… trôi mãi…

Nhưng hồn của thời gian lại khác nhau đến rõ! Hồn của bình minh là tấu khúc hân hoan hùng tráng, để khởi động một ngày mới, tràn dầy sức sống mới và hy vọng mới. Hồn của chiều lại là một hợp khúc đa thanh âm, đa nhịp điệu. Có lúc tưởng chừng nhè nhẹ êm êm như “Nắng chiều về nhạt bóng nương khoai”có lúc lại vội vội vàng vàng kẻo “Chiều chưa đi màn đêm buông xuống”. Chiều là cả một hợp âm đến hồi phong phú nhất để đi về kết thúc, nhường chổ cho đêm là bản giao hưởng của trời và đất.

CHÙM THƠ MỪNG MẸ LÊN TRỜI
Mic. Cao Danh Viện

MẸ LÊN TRỜI

Ô kìa kìa! Có một điều nhiệm lạ!
Khi Quân Vương thong thả rời cung
Mắt đăm chiêu nhìn xuống cõi khốn cùng
Mà xiêm áo đàng hoàng như đại lễ
Ô kìa kìa! Ai như người yêu thế?
Rất thướt tha với dáng ngọc tân nương
Chân thong dong hài kín đức khiêm nhường
Tay ấm áp ôm vòng Vua thơ bé
Kìa Bà nào mà khuôn trăng diễm lệ
Trắng tinh khôi như huệ thánh nguyên sơ
Tự xa xưa cho đến tận bây giờ
Chưa một nữ lưu nhuần ơn Vô nhiễm
Kìa Bà nào mà thương tang màu tím
Hy hiến mình nên của lễ hiệp thông
Chết lặng yên cơn động địa đồi hồng
Dâng nhè nhẹ lời xin vâng nhiệm ý
Kìa, Bà nào với tôi thành tri kỷ
Rất đơn sơ trong bài hát Mân Côi
Dạy cho tôi sự sống ở trong Lời
Và sống lại cho đời tôi thi vị
Kìa Bà nào hôm nay tròn thiên ý
Để Quân vương gót ngọc rời cung
Để thơ tôi không còn chữ gieo vần
Mà ca tụng Bà Nữ Hoàng thiên quốc
Kìa Bà nào ai cũng nên thân thuộc
Níu áo Bà xin cho được tòng quân
Khấn xin Bà, vì Bà có lòng nhân
Nơi Bà có đường thăng thiên tới Chúa
Bà Mông triệu nên mùa xuân không úa
Con đường xa nay lại hóa gần rồi
Phút yêu thương Bà nhậm lấy lời tôi
Cho tin mến thành chồi xanh hy vọng.

HÒM BIA THIÊN CHÚA VỀ TRỜI


Thánh thay! Rộn rả thiên đàng!
Thiên thần chín phẩm hợp đoàn: Thánh thay!
Cộng đoàn chư thánh ngất ngây
Sông ngân lấp loáng vỗ tay đón mừng

Cung đàn David Thánh Vương
Dẫn đoàn thánh vũ du dương chung lời
Chị mặt trăng, anh mặt trời
Điểm trang vương miện, rạng ngời xiêm y

Kìa Bà nào! Sáng lưu ly!
Oai hùng đi trước quân kỳ rạng đông
Đẹp xinh hơn vạn đóa hồng
Trắng trong như huệ thơm nồng! Thánh thay!

Được Cha sủng ái mê say
Bởi cung lòng đã mang thai Ngôi Lời
Thánh Thần luôn ở cùng Người
Hòm bia Thiên Chúa về trời hôm nay

Thánh thay! Thánh Thay! Thánh thay!
Đoàn con nhân thế vui vầy chúc khen
Khấn xin Mẹ Chúa uy quyền
Giúp con cũng được thăng thiên cùng Người.


VẦNG TRĂNG MẸ

Thưở địa đàng vương mang điều bất nghĩa
Mẹ là trăng nơi thiên ý cao sâu
Sáng lung linh, treo trong Gió nhiệm mầu
Là gương chiếu ánh Mặt Trời Chính Ngọ

Được gìn giữ không vương tội nguyên tổ
Ngọc lưu ly thơm ngát Đức Đồng Trinh
Là Hòm Bia Con Thiên Chúa nương mình
Mẹ thanh khiết như trăng vàng diễm lệ

Trăng Bê lem cho đời Ngôi Cứu Thế
Sáng khiêm nhường nương trong áng Mây che
Khi bầu trời chợt tối đỉnh Calve
Trăng sầu tím hiệp dâng cùng hiến lễ

Gương nhân đức sáng soi đoàn hậu duệ
Tòa Đâng Khôn ngoan, là bệ của Vua Trời
Mẹ tiên phong xuất sắc phận là người
Đã chạm đến nguồn vô biên Thiên Chúa

Vâng trăng Mẹ muôn đời không tàn úa
Vì vinh quang ơn mông triệu thăng thiên
Trăng Maria luôn tỏa ánh dịu hiền
Trên con cái đoàn lữ hành dương thế

Ave Maria! Kinh Kính Mừng dâng Mẹ
Đoàn thần dân xưng tụng Đức Nữ Vương
Ôi cao sang! Mẹ là cửa thiên đường
Đến với Chúa, con náu nương tình Mẹ

MẸ LÊN TRỜI


Người nghe thấy các tầng trời rộn rả
Sáng hôm nay chờ phúc cả kỳ duyên
Chị mặt trăng lúng liếng nét trinh nguyên
Chờ nâng gót sen hồng Hoàng Thái Hậu

Anh mặt trời gom hào quang quý báu
Dệt xiêm y bằng bạch ngọc thiên đàng
Mười hai sao làm vương miện cao sang
Chờ thời khắc Đấng đăng quang lịch sử

Anh mây về vai mang Một Người Nữ
Rất tinh tuyền! Cha sủng ái mê ly!
Anh gió thổi bài giao hưởng thần kỳ
Nâng gót ngọc giữa hai hàng thiên sứ

Cửa thiên đàng chị hoa cười tình tứ
Chị hương thơm ngây ngất đến mê say
Trong yêu thương Cha ngự đến cầm tay
Dìu Trinh Nữ vào ngai tòa Thánh Mẫu

Người uy nghi thơ tôi nào tả thấu
Khi xiêm y và vương miện được trao
Cả thiên cung phủ phục cất tiếng chào
Ave Maria-Lạy Mẫu Nghi cao cả!

Lạy Mẫu Nghi! Mẹ tràn ơn phước lạ!
Đã một đời tay chạm đến vô biên
Mẹ tiên phong giữa nhân loại hư huyền
Mẹ minh chứng tình yêu Cha rất thật

Xin giúp con chu toàn việc dưới đất
Được lên trời cùng Mẹ, phúc hiển vinh.


                                   Mic. Cao Danh Viện
Được tạo bởi Blogger.