[Truyện ngắn] Anh Hai xóm Đạo - Nhà văn: Trà Bình

Xuân Tân Phong
-truyen-ngan-anh-hai-xom-dao-nha-van-tra-binh NGUỒN:


Xóm Đạo nằm nép mình bên bờ sông Hậu, quanh năm phù sa bồi đắp. Bao đời nay, bà con nơi đây gắn bó với ruộng đồng, hết mùa vụ lại tranh thủ đi đặt lợp, chài cá, kiếm thêm chút đỉnh lo cho cái ăn cái mặc. Trong xóm, từ người già tới con nít, ai cũng thương mến anh Hai Phước, một người thanh niên gần ba mươi tuổi.
Anh Hai chẳng giàu có gì. Căn nhà vách ván, mái tôn cũ kỹ của anh nằm khuất sau rặng mù u. Mỗi khi mưa xuống, chỗ này dột, chỗ kia hắt nước. Với hơn ba công đất ruộng ba má để lại, anh cặm cụi làm lụng mà đôi khi vẫn không đủ trang trải. Vậy mà hễ nhà ai trong xóm gặp chuyện, người ta lại nghĩ tới anh đầu tiên.
Nhà ông Bảy nghẹt mương thoát nước, anh lội xuống khơi bùn. Bà Tám đau lưng, đi lễ không nổi, anh chạy chiếc xe gắn máy cà tàng chở bà tới tận cửa nhà thờ. Có bữa, con nhỏ nhà chị Sáu sốt cao, anh hối hả chở hai mẹ con lên bệnh viện tỉnh. Tới nơi, anh còn dúi vô tay chị mấy tờ tiền.

– Chị cầm đi, khi nào có thì trả, hổng có cũng hổng sao.

Chị Sáu rưng rưng:

– Bộ cưng có dư dả gì đâu mà đưa chị?

Anh Hai cười hiền:

– Tiền bạc thiếu thì từ từ kiếm lại được, chớ con nít đau mà chậm trễ thì tội nghiệp lắm.

Nói rồi, anh quay xe về, chẳng chờ chị nói hết lời cảm ơn.

Anh Hai sống vậy đó. Giúp được ai chuyện gì là làm hết lòng, xong rồi thôi, chẳng bao giờ kể công. Bà con quý anh cũng bởi cái tánh thiệt thà, bụng dạ rộng rãi. Với anh, chuyện chòm xóm đỡ đần nhau vốn là lẽ thường tình, đâu có gì đáng để nhắc hoài.

Trong số những đứa nhỏ quấn quýt bên anh, thằng Tèo là đứa thân nhất. Tèo mười một tuổi, mồ côi ba. Má nó bán rau ngoài chợ trung tâm, thằng nhỏ hay lủi thủi một mình. Tan học, nếu chưa muốn về nhà, nó lại ra cái chòi cũ gần bến đò, khi thì ngồi đọc truyện, khi thì ngắm nghía dòng sông.

Một bữa trưa nắng, anh Hai đi ngang qua thì thấy Tèo ngồi thui thủi trong chòi.

– Tèo, sao chưa về?

Thằng nhỏ cúi đầu, lấy chân quẹt quẹt xuống đất.

– Dạ, dạ, em chờ má!

Anh Hai nhìn nó, rồi ngoắc tay:

– Trễ rồi, qua nhà anh. Còn cơm, có nồi canh chua cá linh nữa. Ăn cho no bụng rồi về.

Tèo mừng rơn, lật đật theo sau.

Từ bữa đó, hễ má nó về trễ là anh Hai lại kêu Tèo qua nhà. Bữa thì rau luộc chấm kho quẹt, bữa có nồi canh chua bông súng nấu với mấy con cá anh đặt lợp. Món ăn dân dã, vậy mà hai anh em vừa ăn vừa trò chuyện rôm rả, làm căn nhà vốn vắng vẻ thêm phần ấm cúng.

Anh Hai gắp cho Tèo miếng cá, rồi hỏi:

– Mai mốt lớn lên, cưng tính làm gì?

Tèo ngẫm nghĩ một hồi:

– Dạ, em chưa biết nữa anh Hai.

Anh Hai thong thả nói:

– Nghề gì cũng được, miễn là làm ăn lương thiện. Tiền bạc nhiều ít tính sau. Trước hết, phải học làm người tử tế, nghe hông?

Tèo gật đầu:

– Dạ, dạ...

Mấy ai hay, anh Hai cũng có nỗi niềm riêng. Ngày má bệnh nặng, bà nắm tay anh, giọng thều thào:

– Con à, sống nghèo tiền nghèo bạc cũng được, miễn đừng để cái lòng mình nó nghèo, nghe con.

Má mất, anh Hai vẫn nhớ hoài lời dặn của má. Bởi vậy, hễ thấy ai lâm cảnh khó khăn, anh chẳng nề hà. Người ta gặp lúc ngặt nghèo, mình có sức thì phụ một tay; người ta thiếu thốn, mình có chút gì thì san sẻ chút nấy. Anh nghĩ đơn giản vậy thôi.

Chỉ có chị Hạnh, người em gái duy nhất của anh, lấy chồng rồi lập nghiệp trên Sài Gòn là không sao yên lòng với cái tánh thấy ai khó khăn cũng muốn giúp của anh trai. Nhiều lần, Hạnh gọi điện về, khuyên anh bán ruộng, lên thành phố ở với vợ chồng chị.

– Anh Hai à, anh lo cho người ta hoài, còn bản thân anh thì sao? Nhà cửa dột nát, tiền bạc chẳng dư, cứ vậy riết tới già rồi ai lo cho anh?

Anh Hai cười:

– Anh quen sống ở đây rồi. Với lại, bà con lối xóm thương nhau chừng đó năm, đâu phải nói bỏ là bỏ được.

Hạnh thở dài, giọng vừa giận vừa thương:

– Bởi vậy em mới lo cho anh đó!

Anh chỉ cười, không nói thêm. Anh hiểu em gái thương mình, nhưng trong lòng anh, xóm Đạo này đâu chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn. Ở đó còn có những phận người đã thành ruột thịt qua bao tháng ngày đùm bọc, sẻ chia.

Đêm tháng Mười, trời đổ mưa như trút nước. Nước sông Hậu dâng cao, tràn vô con rạch trước xóm. Gió giật từng cơn, mái nhà rung bần bật. Chẳng mấy chốc, nước đã tràn qua bờ, ngập con lộ dẫn vô xóm.

Đêm đó, anh lo nhất cho bà Tám vì bà sống có mình ên. Anh bật dậy, khoác áo mưa, cầm đèn pin lội ra ngoài. Nước đã ngập tới đầu gối, chảy xiết qua con lộ.
Vừa ra tới đầu con lộ, anh nghe tiếng chân lội nước phía sau.

– Anh Hai! Chờ em với!

Thằng Tèo đội chiếc nón kết cũ, hớt hải chạy theo.

Anh Hai quay lại, quát lớn:

– Tèo ở nhà đi! Nước lớn dữ lắm, đi theo nguy hiểm!

Thằng nhỏ vẫn đứng đó, giọng quả quyết:

– Em đi cùng anh!

– Hổng được! Nghe lời anh!

Nhưng Tèo nhất quyết không chịu quay về. Biết có nói nữa cũng khó ngăn được nó, anh Hai đành để nó đi cùng và dặn dò:

– Vậy đi sát bên anh. Có chuyện gì phải nghe lời anh, rõ chưa?

– Dạ!

Hai anh em lần mò trong dòng nước đục ngầu. Tới nhà bà Tám, anh Hai đập cửa liên hồi:

– Bà Tám ơi! Bà Tám! Bà có trong nhà hông?

Bên trong chỉ nghe tiếng nước vỗ bì bõm. Anh lấy hết sức đẩy mạnh cánh cửa. Cánh cửa bật mở, trong ánh đèn pin chập chờn, bà Tám đang co ro trên giường, chân tay run rẩy.

Anh Hai bước tới, cúi xuống cõng bà lên lưng.

– Bà bám vai con cho chắc nghen! Tèo, cưng cầm đèn soi, coi chừng mấy chỗ trũng!

– Dạ!

Thằng nhỏ run lập cập nhưng vẫn ráng giơ cao chiếc đèn pin, đi sát bên anh Hai. Nước mỗi lúc một dâng, dòng chảy càng thêm dữ.

Khi ba người gần ra tới con lộ, một tiếng "rắc" vang lên. Cây tràm già bên bờ rạch bật gốc, đổ ầm xuống. Anh Hai chưa kịp né, một nhánh cây quật trúng trán khiến anh khuỵu xuống. Bà Tám chới với trên lưng, nhưng anh vẫn cố giữ chặt bà, không để bà té.

– Anh Hai!

Tèo hét lên, vội nhào tới giữ lấy bà Tám. Nó hoảng hốt nhìn máu từ trán anh Hai chảy xuống mặt, hòa lẫn với nước mưa. Anh Hai nghiến răng, cố gượng dậy. Tèo mếu máo:

– Anh... anh có sao hông?

– Hổng sao, cưng giữ bà Tám giùm anh. Mình phải đưa bà tới nơi an toàn!

Tèo cắn chặt môi, một tay giữ bà Tám, một tay cầm đèn pin soi. Anh Hai gắng sức đứng dậy, tiếp tục cõng bà đi. Lúc đó, ông Bảy ở căn nhà kề con lộ nghe tiếng, cầm đèn chạy lại. Thấy anh Hai bị thương, ông vội tới đỡ lấy bà Tám.

– Chèn ơi, Phước bị thương rồi! Đưa bà Tám đây, để tui phụ một tay.

Có thêm ông Bảy giúp sức, cả ba người dìu bà Tám vượt qua đoạn đường ngập sâu, lần về phía nhà thờ. Tới nơi, bà Tám được đưa vô phòng có người chăm nom.

Đêm đó, nhà thờ xóm Đạo sáng đèn suốt đêm. Cha sở cùng mấy người trong Ban hành giáo tất bật đón bà con tới tránh lũ. Người phát mền, người chia bánh mì, người rót nước uống. Những gia đình có người già, con nít đều được thu xếp nơi nghỉ ngơi nơi cao ráo.

Cứu được bà Tám, anh Hai mới chịu ngồi. Mặt anh tái nhợt, máu từ vết thương trên trán vẫn rỉ xuống, chiếc áo loang lổ những vệt đỏ. Cha sở vội bước tới.

– Phước, con bị thương nặng rồi! Để mấy cô băng bó cầm máu tạm thời trước đã.

Anh Hai gượng cười:

– Dạ, hổng sao đâu cha. Con ngồi nghỉ chút là khỏe lại thôi.

– Máu chảy quá trời rồi mà con còn...

Cha sở chưa nói hết câu, anh Hai đã lả người, đổ gục.

– Anh Hai! Anh Hai ơi!

Tèo òa khóc, quỳ xuống lay gọi anh. Mọi người xúm lại. Cha sở vội nhờ mấy người trong Ban hành giáo đưa anh Hai lên bệnh viện cấp cứu.

Giữa tiếng mưa vẫn rơi ngoài sân nhà thờ, bà con lo lắng nhìn theo chiếc xe chở anh đi. Tèo đứng nép bên cửa, nước mắt giàn giụa. Lần đầu tiên, nó hiểu rằng người vẫn luôn che chở cho mình cũng có lúc đau, cũng có lúc cần người khác chở che.

Hai bữa sau, nước rút dần. Bà con trong xóm cùng nhau dọn dẹp, kê lại đồ đạc, tìm cách khắc phục những mái tôn bị gió cuốn, những bức vách nghiêng ngả sau trận lũ. Người có sức giúp việc nặng, người yếu hơn thì lo cơm nước, thu dọn những thứ còn dùng được.

Anh Hai Phước phải nằm viện tỉnh vì vết thương mất máu nhiều. Bác sĩ yêu cầu anh ở lại theo dõi thêm vài ngày.

Hay tin, Hạnh bỏ dở công việc, tức tốc về thẳng bệnh viện. Vừa bước vô phòng, nhìn thấy anh trai nằm trên giường, trán quấn băng, chị bật khóc, nắm chặt tay anh.

– Chèn ơi, anh Hai! Sao anh cứ coi nhẹ bản thân mình vậy? Em đã nói anh lên Sài Gòn ở với em, anh hổng chịu. Lỡ anh có chuyện gì, em biết làm sao?

Anh Hai nhìn em gái, giọng yếu ớt:

– Thôi mà, anh có sao đâu. Người trong xóm gặp nạn, mình giúp được thì giúp. Chớ bỏ mặc người ta, anh đâu đành lòng.

Hạnh quệt nước mắt, giọng nghẹn lại:

– Em biết, nhưng anh cũng phải biết thương mình chớ!

Anh Hai im lặng một hồi rồi nói:

– Anh nhớ lời má dặn. Sống nghèo tiền nghèo bạc cũng được, miễn đừng để cái lòng mình nó nghèo.

Lời má dặn năm nào Hạnh cũng nhớ, nhưng đến lúc nhìn anh trai nằm trên giường bệnh, chị mới hiểu sâu hơn tấm lòng của anh. Chị thương anh, lo cho anh, rồi cũng dần hiểu rằng tình thương anh dành cho bà con không phải chuyện bao đồng, mà là điều anh đã chọn để sống theo lời má dạy.

Hơn một tuần sau, vết thương đã ổn định, anh Hai được xuất viện. Trên đường về, chiếc xe chạy chầm chậm qua những con lộ còn sình lầy. Xóm Đạo sau trận lũ xác xơ hẳn. Hàng rào đổ nghiêng, vườn tược ngập bùn, nhiều nhà còn chưa kịp dựng lại vách.

Vừa xuống xe trước nhà, anh Hai đã thấy thằng Tèo chạy tới. Thằng nhỏ quần áo lấm lem, vậy mà mặt mày tươi rói.

– Anh Hai! Anh khỏe hơn chưa?

– Bớt nhiều rồi. Mà mấy bữa nay cưng đi đâu, sao coi bộ đen thui vậy?

Tèo cười toe:

– Em phụ má dọn nhà, rồi qua phụ mấy nhà bị ngập nữa. À, em có rửa lại chiếc xuồng của anh rồi đó. Khi nào anh khỏe hẳn, anh em mình tính chuyện giúp bà con nghe anh!

Anh Hai nhìn thằng nhỏ, ngạc nhiên hỏi:

– Thiệt hông? Thôi, cưng lo mà học cho tốt!

Tèo gãi đầu:

– Dạ, nhưng em nhớ lời anh, làm nghề gì cũng được, miễn phải sống cho tử tế, biết thương người khác...

Anh Hai lặng đi. Nhìn thằng nhỏ trước mặt, anh nhớ đến dáng Tèo nhỏ xíu trong đêm mưa lũ, tay cầm đèn pin run rẩy mà vẫn nhất quyết theo anh cứu người. Anh chợt hiểu rằng những điều mình âm thầm làm bấy lâu đã gieo vào lòng thằng nhỏ một hạt mầm tốt đẹp.

Anh đưa bàn tay chai sần xoa đầu Tèo, giọng bùi ngùi:

– Ừ, vậy là anh vui rồi. Mai mốt lớn lên, nhớ nghen cưng. Sống sao cho người ta thương, chớ đừng sống chỉ biết lo cho riêng mình.

– Dạ! Em nhớ rồi anh Hai.

Bữa đó, tiếng chuông nhà thờ ngân vang. Bà con trong xóm lại rủ nhau tới sân nhà thờ, người mang bao gạo, người có mớ cá mới đặt lợp, người góp mấy bộ quần áo còn lành lặn. Ai có gì góp nấy, cùng chia sẻ với những gia đình chịu thiệt hại nặng sau trận lũ.

Cha sở đứng dưới mái hiên, nhìn bà con chuyền tay nhau từng món quà nhỏ, lòng nghẹn ngào xúc động. Giọng cha chậm rãi:

– Chúa dạy chúng ta hãy yêu thương nhau như Người đã yêu thương chúng ta. Khi biết mở lòng chia sẻ, biết nắm tay nhau lúc hoạn nạn, bà con mình không chỉ giúp nhau vượt qua khó khăn, mà còn làm cho tình yêu của Chúa hiện diện giữa cuộc đời.

Sau trận lũ, xóm Đạo còn ngổn ngang bao nỗi khó khăn, nhưng tình thương đã giúp mọi người xích lại gần nhau hơn. Anh Hai nhìn bà con và hiểu rằng lời Chúa dạy về tình yêu thương không chỉ được thể hiện qua những lời kinh, tiếng hát, mà còn hiện diện trong từng việc làm bình dị, trong những bàn tay sẵn lòng nâng đỡ nhau lúc hoạn nạn, khó khăn.

Xóm Đạo bên bờ sông Hậu, tình người cứ vậy được trao đi, từ người này sang người khác, như hạt phù sa âm thầm bồi đắp cho mảnh đất quê hương thêm màu mỡ, cho cây trái thêm tốt tươi và lòng người thêm ấm áp.
【Trà Bình】