GIUSE CÔNG CHÍNH

Nguyện cầu cùng Thánh cả Giuse!




Người cha công chính tuyệt vời.

Giu-se Thánh cả sáng ngời tấm gương.

Cuộc sống khiêm nhu bình thường

Âm thầm lặng lẽ yêu thương gia đình.



Cuộc đời sống trọn ân tình.

Lắng nghe tiếng Chúa quên mình hi sinh.

Cưu mang Đức Nữ đồng trinh.

Khó nghèo, vất vã bóng hình người cha.



Mối tình phụ tử thiết tha.

Dưỡng nuôi con Chúa bao la tháng ngày.

Sống trọn trong từng phút giây.

Thánh gia hạnh phúc tràn đầy yêu thương.



Trần gian lữ thứ con đường.

Chông gai, gian khó vấn vương u sầu.

Xin Ngài đoái thương cầu bầu.

Giúp đoàn con vượt bể dâu dòng đời.


Jos Nguyễn Hoàng Phúc







1.

Hôm qua chị thấy dáng ai như dáng em gái chị đi ngang qua nhà thờ. Người giống em gái chị ngồi sau xe máy của một người đàn ông. Là bồ, là chồng, bạn, hay xe ôm chị không biết. Chị đứng bên kia đường ú ớ khi nhìn thấy cái dáng giống em gái mình. Chị cố cất tiếng kêu nhưng không kêu được. Khi chị qua được bên đường đầy những dòng xe ùn ùn tới như cố kéo chị đi, cất được tiếng kêu tên em gái thì chiếc xe đã mất hút rồi.

Chị ngồi xuống cổng nhà thờ, khóc nức nở.

Có thể nói em gái chị là một con chiên lạc và là con chiên tội nghiệp trong bầy chiên của Chúa. Mồ côi cha từ lúc nhỏ, mẹ đi bước nữa, hai chị em chị phải sống chung với mẹ, cha dượng và những đứa con của cha dượng. Nghèo thì cũng ráng chịu đựng được nhưng những trận đòn của cha dượng hết ngày này qua ngày khác dội xuống hai đứa con gái riêng của vợ thì không. Chị bỏ đi làm công nhân may khi chưa tốt nghiệp cấp ba để tự nuôi sống mình, gởi ít tiền cho mẹ và nuôi bầy em đi học. Tưởng em chị sẽ được học hành tử tế nhưng không ngờ sau khi bị cha dượng đánh đập và…hãm hiếp, em đã bỏ nhà ra đi.

Mẹ và chị đã khóc hết nước mắt. Có những năm tháng chị đi tìm em. Hỏi thăm những công nhân may, tới những xóm trọ dành cho những người nhập cư tứ xứ…Nhưng em bặt vô âm tín. Chị cũng không biết em chị làm gì để sống giữa cuộc đời mà không có vốn gì trong tay ngoài một con tim tan nát. Khi nghe có người nói ra nói vô là thấy em làm gái, đứng chỗ đường này, đường kia. Chị đã lặn lội đi tìm.

Một lần đúng là chị thấy em đứng chờ khách trên đường. Mặc chiếc váy sát đùi em chị đẹp một cách hoang dại. Làm nghề bị xã hội dè bỉu, lên án mà gương mặt em chị đẹp như một thiên thần. Chị đứng bên này đường nhìn em, cố len vào dòng xe máy ùn ùn để đi qua đường, không ngớt gọi tên em. Em ngẩng lên nhìn thấy chị, sững sờ vài giây rồi leo lên một chiếc xe máy đứng gần đó như là bảo kê của em dọt lẹ. Chị khóc gọi theo nhưng em không quay lại. Từ đó về sau em chị không còn quay về đứng con đường đó nữa mà đi xa hơn, đứng những con đường chị không biết, không tìm ra trong thành phố rộng lớn này.

Trong thành phố này có biết bao nhiêu con đường, con đường nào em chị đang đứng để chờ khách? Cứ mỗi chiều lòng chị lại quặn thắt lên. Đi nhà thờ, tan lễ đi ngang qua những con đường nhìn thấy những cô gái làm nghề như em chị đứng bên đường chờ khách nước mắt chị lại rơi. Đi lễ lần nào chị cũng cầu nguyện cho em. Cầu cho một con chiên lạc là em có lúc sẽ quay về.

Mà em có quay về không khi em đã đi lạc trên những con đường xa xôi như vậy. Em căm thù dượng vì những trận đòn, vì dượng đã hãm hiếp em. Cái đói, cái nghèo, những trận đòn, bị hành hạ về tinh thần lẫn thể xác, mẹ và chị lại không bảo vệ em được. Em đã bỏ ra đi mà không dám và cũng không muốn quay về. Càng đi em lại càng lạc thêm, xa thêm con đường của Chúa. Em cứ đi mãi trong bóng tối, đi mãi và đi mãi.

Nhưng chị- người chị gái của em cứ cầu nguyện và cầu nguyện. Chị biết làm gì hơn là cầu nguyện. Cầu cho em quay về như người đi lạc trên đường chợt nhìn thấy một ánh sao để biết phương biết hướng. Chị vẫn đi tìm em gái chị. Chị không có gì ngoài lời cầu nguyện và tình thương của một người chị ruột dành cho em gái tội nghiệp của mình.

Lời cầu đó chị tin chắc Chúa sẽ nghe và một ngày nào đó em gái chị cũng sẽ nghe.

2.

Buổi tập hát đã xong. Các ca đoàn viên về hết. Điện cũng đã tắt, chỉ còn ánh điện trên bàn thờ Chúa hắt xuống. Anh ngồi trong bóng đêm vừa muốn đứng lên, vừa muốn nán lại. Nước mắt rịn ra trên gương mặt anh lúc nào không biết.

Anh về nhà có gì? Ai chờ anh ở đó? Vợ anh vừa mới qua đời. Ở tuổi 50, chưa già anh trở thành người góa vợ. Hai đứa con đi làm trong thành phố. Chúng không có nghề nghiệp ổn định, làm công nhân cũng chật vật áo cơm, ít về thăm nhà.

Mà về nhà buồn quá. Đi ra, đi vào chỉ có anh thôi. Đứa cháu trai nhỏ con gái gởi vì ở thành phố không có đủ tiền đi nhà trẻ đang nằm ngủ ngon lành trên chiếc ghế trong nhà thờ. Ngày nào đi tập hát anh cũng dẫn nó theo. Anh trở thành gà trống nuôi cháu.

Anh quỳ đọc kinh, nghĩ về sự cô đơn và nhiều thứ khác.

Sự cô đơn lúc này và quãng thời gian dài dằng dặc nuôi vợ bệnh anh không biết thứ nào dễ chịu hơn? Hình như chẳng có thứ nào dễ chịu cả. Vợ anh bị ung thư, phải nằm chiến đấu với căn bệnh ung thư trong một thời gian dài. Những ngày trước đi đâu cũng hai vợ chồng, đi coi ruộng, gặt lúa, phơi lúa, đi nhà thờ…Đi tập hát về (anh là trưởng ca đoàn) lúc nào cũng có vợ chờ. Tiếng ti vi và tiếng vợ cười ấm áp căn nhà. Rồi vợ anh đổ bệnh, nằm như tàu lá, chưa chết nhưng chỉ nằm chờ chết. Một người sắp chết, đau đớn, chẳng còn thiết tha gì cuộc đời này ngoài việc được bớt những cơn đau. Bác sĩ chạy, chỉ nằm ở nhà chịu đựng những cơn đau đớn cuối đời. Mà lúc trẻ vợ anh rất hiền, chẳng làm đau ai, sao cuối đời lại phải chịu những cơn đau kinh hồn đến vậy?

Rồi vợ anh đi vì không chịu nổi những cơn đau nữa. Giờ đây anh đi đâu, làm gì cũng lủi thủi một mình. Đút cơm cho thằng cháu nhiều khi anh khóc. Anh không quen cô đơn cô độc.

Anh không biết cầu gì trong đêm tối này? Vợ anh mất rồi. Lúc trước anh cầu cho vợ anh lành bệnh, cầu cho vợ bớt đau. Nhưng Chúa không nghe hay Chúa có chương trình của Chúa mà anh không biết. Cầu cho hai đứa con anh ở thành phố. Chúng cũng tội nghiệp quá. Làm công nhân có gì vui? Ở trọ trong những căn phòng chật chội, ăn uống dè sẻn, tiết kiệm mà vẫn không đủ tiền trang trải sinh hoạt. Đi làm thì cả ngày nhốt mình trong nhà xưởng, không nhìn thấy ánh mặt trời. Có lúc tăng ca về nhà là người rã rời. Lấy vợ, lấy chồng, sinh con mà cũng chẳng có tiền nuôi. Cái đói, cái nghèo, sự thiếu thốn cứ đuổi theo mãi.

Anh còn một thứ là niềm vui, niềm hi vọng của anh. Thằng cháu đang ngủ chèo queo trên chiếc ghế bên cạnh anh. Nó biết mẹ nó ở xa, không có tiền nuôi nó, cha nó thì đã bỏ mẹ nó khi hai người không vượt qua được cuộc sống chật vật thiếu thốn áo cơm. Nó biết người đút cơm lâu nay cho nó là bà ngoại đã mất, bây giờ là ông ngoại. Nó biết thân biết phận lầm lũi theo anh, nắm tay anh, cùng trải qua cuộc sống cô độc với anh. Bây giờ nó lại là người nghe anh trò chuyện.

Một ca đoàn nhỏ của anh cũng có biết bao nhiêu thân phận. Vợ chồng bỏ nhau, li thân. Con cái không nghe lời, con cái đi làm xa, thất nghiệp. Trong nhà có người ốm đau. Rồi người này người kia cô độc…Hình như cuộc đời trần gian là vậy, hỉ nộ ái ố phong phú đủ màu sắc. Có khi đứng đánh nhịp, nghe tiếng hát, nhìn gương mặt anh biết ai đang hạnh phúc, ai đang đau khổ mà cố dằn lòng…

Lạy Chúa! Anh cầu nguyện trong đêm khuya…Anh cầu cho tương lai thằng cháu nhỏ và cầu cho hai đứa con mạnh khỏe ở xứ người. Nước mắt anh rịn ra trong đêm…

3.

Người đưa thư vừa đi ngang qua nhà anh. Có tiếng gọi ngoài cổng nhưng anh không mở cổng được. Anh cố nói to lên nhưng con bé đưa thư không nghe. Anh không biết thư gì? Chắc là mấy cái bill thu tiền điện, điện thoại. Chớ nhà anh làm gì có thư. Hai vợ chồng anh đều làm nông, cả đời không viết thư và cũng không nhận được bức thư nào kiểu như thư đúng nghĩa.

Anh đang ngồi trên một chiếc ghế và ngồi bất động, không nhúc nhích. Anh bị liệt nửa người. Lâu rồi anh không nhớ thời gian nữa. Tự nhiên cuộc đời anh lại ngồi đây, bất động trong chiếc ghế này. Không thể làm chồng và không thể làm một con người tự do đi lại.

Nếu vợ anh là một người ngoại đạo chắc vợ anh đã bỏ anh đi rồi. Nhưng vợ anh có đạo. Luật Chúa không cho phép li hôn. Và vợ anh cũng còn chút tình nghĩa với anh, chấp nhận nuôi anh- một người liệt.

Giờ này vợ anh đang ở ngoài ruộng. Nhổ cỏ mướn cho người ta hay đi thăm ruộng nhà anh. Còn anh thì ngày nào cũng ngồi trên chiếc ghế, không nhúc nhích, không di chuyển nhìn qua cửa sổ, nhìn chăm chăm những tán lá và chờ thời gian trôi.

Nếu có tiền anh sẽ mua cho mình một chiếc xe có bánh lăn để anh có thể di chuyển trong nhà hay ra ngoài ngõ. Nhưng nợ nần nhiều quá, tiền mua thuốc uống còn không có, một chiếc xe có bánh lăn để thay thế chân anh trở thành một giấc mơ xa xỉ. Anh không dám đòi hỏi nhiều ở vợ, cũng không dám đòi hỏi gì ở cuộc đời.

Thế giới của anh bây giờ chỉ là một ô cửa sổ. Nhà anh có ti vi nhưng để tiết kiệm tiền điện anh không mở ti vi. Anh không thể mở ti vi suốt ngày trong khi vợ đi làm quần quật ở ngoài, mà anh cũng không thể với tới cái bật ti vi. Anh chỉ có thể ngồi nhìn hai thứ: ô cửa sổ luôn mở cửa để anh ngó ra ngoài và chiếc đồng hồ trên tường cho anh biết mấy giờ. Lúc nào thì vợ anh đi ruộng về, đi chợ về, lúc nào con anh đi học về. Lúc ấy là phút giây anh hạnh phúc.

Trong đời người hạnh phúc ở mỗi giai đoạn có nội dung khác nhau. Với trẻ con, hạnh phúc đơn giản chỉ là đòi kẹo và người lớn cho nó kẹo. Mút một viên kẹo trẻ con đã thấy hạnh phúc rồi. Rồi hạnh phúc nằm trong chiếc áo mới, đôi giày mới, chiếc cặp mới, được điểm cao, được múa hát, được có đồ chơi yêu thích…Lớn lên hạnh phúc đòi hỏi tăng lên. Và một lúc nào đó hạnh phúc là tìm thấy một người khác, gắn bó với một người khác. Hạnh phúc có nghĩa là có đôi có cặp, không lẻ loi một mình. Và sau nữa hạnh phúc là vật chất. Là nhà, là xe, là tiện nghi đầy đủ. Hạnh phúc tiếp nối khi con cái lớn lên, thành đạt.

Không ai nghĩ rằng hạnh phúc là có đầy đủ thân thể (với người khuyết tật), hạnh phúc là bớt cơn đau (với một người đang chịu đựng những cơn đau), là có miếng ăn (với người không làm ra tiền mua thực phẩm), là đi lại được (với những người không thể đi lại, như anh đây bị liệt nửa người phía dưới). Hạnh phúc là thứ người ta thêm vào và còn là những thứ người ta không có, hay bị mất đi.

Hạnh phúc với anh bây giờ không phải là một đôi chân vì anh biết anh không thể có một đôi chân lành lặn, mà là một chiếc xe lăn. Nhưng anh nghèo quá, từ khi anh bệnh nợ nần gây ra cho vợ nhiều quá nên anh không với tới chiếc xe lăn được.

Nhiều khi ngồi một mình trong nhà, nhìn những chiếc lá ngoài cửa sổ anh ước gì gặp Chúa. Chúa bảo “Con đứng lên, rời khỏi chiếc ghế này đi”. Và thế là anh đứng lên, đi lại như đoạn kinh thánh anh đã nghe hồi đi lễ nhà thờ. Nhưng Chúa lại bảo “Con cứ ngồi trên chiếc ghế này và suy ngẫm cuộc đời đi”. Ôi chao! Anh đã trách Chúa nhiều biết bao, nhưng rồi anh không trách nữa. Vì anh biết anh không phải là người duy nhất trên thế giới bị cái hoàn cảnh này. Rất nhiều người, không hoàn cảnh này thì hoàn cảnh khác. Và anh chỉ là một trong số những nạn nhân.

Rồi sau này ngồi bất động trên chiếc ghế anh trò chuyện với Chúa, về vợ con anh, những người anh quen biết. Anh cũng xin Chúa cho mình có được nụ cười. Rất lâu rồi anh không cười, vì bệnh và vì buồn.

Anh đã cười vô thức khi nhìn tán lá ngoài cửa sổ. Cười lúc tầm trưa cánh cửa nhà mở ra, vợ con anh trở về. Cười khi có người ghé nhà hỏi thăm. Và cười một mình khi nhìn con thằn lằn trên tường nhà…

Trong ngôi nhà đóng kín cửa, trên chiếc ghế bất động, không ai biết có một người đàn ông bị liệt mỉm cười.

4.

Một linh hồn nhỏ vừa bay ngang qua bầu trời. Bay qua phố đông có người chị gái lang thang tìm em, bay qua nhà thờ nhỏ có một người đàn ông ngồi khóc, bay qua ngôi nhà luôn đóng kín cửa có một người đàn ông bị liệt bên trong…Linh hồn nhỏ cứ bay và bay mãi.

Linh hồn nhỏ ấy đã bay lên bầu trời.

Chúa hỏi:

- Sao con lại về đây? Chẳng phải là con đã đến trần gian sao?

- Vâng, thưa Chúa- Linh hồn nhỏ dịu dàng đáp- Con đã đến trần gian nhưng mẹ con chưa sẵn sàng. Mẹ đã để con quay trở lại.

- Ta hiểu- Chúa vỗ về linh hồn nhỏ- Có rất nhiều linh hồn nhỏ đã quay về đây vì người mẹ chưa sẵn sàng. Nhưng con đừng giận mẹ con nhé. Chắc mẹ con cũng buồn nhiều lắm.

- Không, con không giận đâu ạ. Nhưng nếu một ngày nào đó mẹ con thay đổi ý định Chúa vẫn cho con được trở về với mẹ con nhé.

Chúa ôm linh hồn nhỏ vào lòng. Ru linh hồn bé bỏng ngủ. Và linh hồn nhỏ ngủ ngoan như những thiên thần.

*

Bạn đã xin gì trong cuộc đời mình? Miếng cơm manh áo, tìm được người thân, vượt qua sự cô độc, đầy đủ chân tay hay như linh hồn nhỏ được chào đời, được gọi tiếng “Mẹ” chứ không phải bay về lại cái hành trình dài trong lẻ loi và cô đơn. Hay bạn không cầu những điều trên vì bạn đã đầy đủ rồi. Bạn sẽ xin những thứ khác: sự thành công, giàu có, danh vọng. Bạn muốn rất nhiều, có thật nhiều thứ, và muốn có nhiều hơn.

Và nếu một lúc nào đó bạn thất bại, bạn cầu nguyện điều gì?

Chúa đang ru linh hồn nhỏ. Chúa cũng đang ru ta, những con chiên của Chúa, thành công hay thất bại, giàu sang hay đói khổ, kiêu hãnh đi đúng đường hay buồn khóc vì đi lạc…

Chúa đang nghe và Chúa đang ru ta. Giống như những cơn gió đi ngang qua nhà bạn, nhìn thấy nước mắt bạn và thổi khô chúng.

Những con chiên của Chúa

Đi trên đường cuộc đời

Khóc hay cười

Chúa luôn nhìn thấy

Chúa sẽ ru ta…







Lời chào khai mạc của Đức Giám mục Giáo phận Qui Nhơn
trong Tọa đàm trực tuyến về văn học Công giáo, ngày 19-9-2021


Xin kính chào Đức cha Giuse, Giám mục Giáo phận Đà Nẵng, Chủ tịch Ủy ban Văn hóa của HĐGM Việt Nam, Cha Tổng Đại diện Giáo phận Qui Nhơn, quý Cha và anh chị em tham dự hội thảo hôm nay,

Cách đây vừa tròn một thập kỷ, trong hai ngày 21-22/9/2012, nhân phát hành bộ sưu tập Có Một Vườn Thơ Đạo chào mừng kỷ niệm 100 năm ngày sinh của thi sĩ Hàn Mạc Tử, hơn 60 tác giả Công giáo từ khắp các miền đất nước đã cùng nhau về tham dự cuộc họp mặt Văn thơ Công giáo tại Chủng viện Qui Nhơn, do Ban Văn hóa Giáo phận Qui Nhơn tổ chức.

Dịp ấy, theo sáng kiến của Cha Gioan Phêrô Võ Tá Khánh, bút hiệu Trăng Thập Tự, Trưởng ban Văn hóa Giáo phận Qui Nhơn, tôi đã công bố mở Giải thưởng truyện ngắn Viết Văn Đường Trường kéo dài sáu năm liền để chào mừng 400 năm loan báo Tin mừng tại giáo điểm Nước Mặn thuộc Giáo phận Qui Nhơn và sẽ trao giải thưởng hằng năm vào hai ngày 21-22/9, vì ngày 21 là lễ kính Thánh Matthêô Tông đồ, bổn mạng của giới cầm bút, và ngày 22 là sinh nhật của Hàn Mạc Tử, một nhà thơ lớn Công giáo. Từ đó, ngày 21-22/9 đã trở thành ngày hẹn, ngày họp mặt hàng năm của tất cả chúng ta.

Những chữ "ngày hẹn", "ngày họp mặt" gợi lên nơi mỗi người chúng ta một sự háo hức với khung cảnh thân thương tay bắt mặt mừng, lòng phấn khởi tưng bừng. Tuy nhiên, năm nay vì hoàn cảnh đại dịch đang hoành hành khắp nơi, cuộc họp mặt lần thứ 10 của chúng ta chỉ có thể diễn ra qua màn hình trực tuyến, một kinh nghiệm truyền thông hiện đại có khả năng nối kết bất chấp mọi trở ngại. Chủ đề của cuộc họp mặt hôm nay là Dòng Văn Học Công Giáo Đương Đại.

Xin kính chúc tất cả quý vị, các bạn và gia đình được bình an và hạnh phúc trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa.

Gm. Matthêô Nguyễn Văn Khôi

Giám mục Giáo phận Qui Nhơn





TỌA ĐÀM VỀ VĂN HỌC CÔNG GIÁO
VÀ GIẢI VĂN CHƯƠNG CÔNG GIÁO TOÀN QUỐC



Bài phát biểu đúc kết của Đức cha Chủ tịch Ủy ban Văn hóa

trong tọa đàm về văn học Công giáo 19-9-2021


Trọng kính Đức cha Matthêô, Giám mục Giáo phận Quy Nhơn

Kính thưa quý Cha và quý tham dự viên cuộc tọa đàm hôm nay

Xin cho tôi được bày tỏ niềm vui khi được mời tham dự và có vài tâm tình trong cuộc tọa đàm với chủ đề: “Văn học Công giáo đương đại”. Tôi đã cảm nhận hai niềm vui xuất phát từ chính cuộc “quy tụ” đặc biệt này: (1) Trước hết, là niềm vui được gặp gỡ cả thanh lẫn hình trong hoàn cảnh dịch bệnh tưởng như không thể quy tụ và gặp gỡ; đặc biệt được gặp nhau trong bầu khí huynh đệ từ giáo phận mẹ của Giáo phận Đà Nẵng chúng tôi là Giáo phận Qui Nhơn để cùng chia sẻ những chủ đề liên quan đến “văn hóa-nghệ thuật” mà Đức Cha Matthêu và tôi được vinh dự phân nhiệm trong Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN). (2) Thứ đến, cách tổ chức cuộc tọa đàm này cũng rất đặc biệt vì là “trực tuyến” thích hợp với hoàn cảnh và cũng là xu thế hiện nay của thế giới và ngay tại Việt Nam chúng ta, đặc biệt là trong cách hoạt động của chính quyền dân sự và xã hội, ngay cả trong việc giáo dục đào tạo, kể cả các lớp rất nhỏ! Nói theo ngôn ngữ xã hội hiện nay thì hình thức trực tuyến (online hoặc livestream) đang là “xu thế thời đại” và “tất yếu” trong hoàn cảnh khó khăn cho việc tập trung và di chuyển trong giai đoạn dịch bệnh covid-19 đang hoành hành. Giáo hội hoàn vũ nói chung và Việt Nam nói riêng cũng đang sử dụng phương tiện này cho các hoạt động tông đồ, mục vụ và phụng vụ của mình. Có một kiểu nói đặc biệt cho việc ứng dụng các phương tiện truyền thông xã hội trong thời đại internet này là “ngôn ngữ mới và văn hóa mới” (new language, new media culture). Tôi xin có bày tỏ sự ấn tượng với lời khen và rất biết ơn ban tổ chức của Ban văn hóa giáo phận Quy Nhơn đã can đảm tổ chức trực tuyến Buổi tọa đàm về Văn học Công giáo đương đại. Ban Tổ chức có đề nghị tôi phát biểu vài ý kiến về 2 nội dung:

1/ Tóm tắt lại các đề tài đã trong buổi tọa đàm chúng ta vừa nghe:

Có 8 đề tài được trình bày theo 3 nhóm chủ đề mà tôi phân ra như sau:

a/ 4 đề tài chuyên biệt về văn học Công giáo:

Đề tài 1: Tìm kiếm và bảo tồn văn học Hán Nôm Công giáo do Chị Maria Lê Hà thuyết trình.

Đề tài 2: Bước dò dẫm của các nữ tác giả văn học Công giáo do Nữ tu Anna Nguyễn Bích Hạt thuyết trình.

Đề tài 4: Định hướng văn học trong mục vụ truyền giáo thời đầu tại Việt Nam, do diễn giả là Cha Giuse Trương Đình Hiền, Tổng đại diện Gp Qui Nhơn.

Đề tài 5: Văn học Công giáo từ năm 1975 đến nay do chị Nguyễn Thị Khánh Liên trình bày.

b/ 2 đề tài liên quan tới văn học Công giáo địa phương:

Đề tài 3: Đôi nét văn học Công giáo Tây Nguyên do diễn giả Ông Phêrô Lê Minh Sơn trình bày.

Đề tài 7: Khai thác văn học Công giáo với việc phát triển du lịch tại Bình Định do Tiến sĩ Lê Nhật Ký trình bày.

c/ 2 đề tài liên quan đến việc đề xuất cho hướng phát triển nền văn học Công giáo tương lai:

Đề tài 6: Khích lệ cho việc phát triển nền văn xuôi Công giáo do Anh Nguyễn Văn Học trình bày.

Đề tài 8: Hướng tới một giải văn chương Công giáo toàn quốc do Lm. Võ Tá Khánh trình bày.

Trước hết, cám ơn Ông Bùi Công Thuấn là người hướng dẫn chương trình rất tri thức, dí dỏm và nhẹ nhàng giúp tọa đàm tốt đẹp. Ngoài 8 đề tài, còn có sự hiện diện và bày tỏ ý kiến của Phó Gs-Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn-Nguyên Phó viện trưởng Viện Văn học Việt Nam. Ông nhận định Văn học Công giáo đã đóng góp ngay từ ngày đầu cùng với Văn học dân tộc Việt Nam tiếp cận với nền văn học Phương Tây để cùng phát triển nền Văn học đương đại trên thế giới và Việt Nam.

Có thể nói rằng tất cả 8 đề tài đều được các diễn giả nghiên cứu công phu và trình bày rất tâm huyết trong chương trình Tọa đàm hôm nay. Tôi rất mừng khi nhận thấy các nội dung chủ đề được trình bày với định hướng là bảo tồn và phát triển hướng về Loan báo Tin mừng; trong đó có thêm những đề xuất mang tính nhằm vào khả năng phát triển lâu dài mang tính phổ quát, cộng đồng và Công giáo. Với những đề tài mang tính nghiên cứu, tôi rất mong chúng ta nên có thêm những tìm tòi chuyên sâu hơn, đặc biệt đối với các nguồn tư liệu liên quan đến Hán-Nôm, Quốc ngữ thời sơ khai và tìm cách bảo tồn cũng như phổ biến cho các thế hệ trẻ có thể tham khảo và thưởng thức. Điều đặc biệt trong chương trình có ba đề tài do ba người nữ (trong đó có một nữ tu) muốn nói tới sự trân trọng và vai trò của người nữ trong văn học Công giáo. Ngoài ra, tôi cũng lưu ý đặc biệt đến việc tìm cách mở rộng và khuyến khích nỗ lực tìm tòi và nghiên cứu khoa học để lưu giữ và phổ biến các tư liệu và sự phong phú của nền văn học Công giáo tại các giáo phận. Đối với các đề xuất mang tính thực hành để có thể lưu giữ và phát triển phục vụ cho các hoạt động tông đồ mục vụ (đa dạng) và loan báo Tin Mừng cần được kiên trì để có thể hiện thực trước khi quá muộn. Những điều này cần sự chung lòng và hợp sức của nhiều thành phần dân Chúa; cách riêng những vị có trách nhiệm và thẩm quyền cần có “tâm” và có “tầm” hơn trong lãnh vực khá riêng biệt này. Đây cũng là một trong những ưu tư và nỗ lực của Ủy ban Văn hóa (UBVH) trực thuộc HĐGMVN mà chúng tôi luôn trăn trở để có thể thực hiện cho Giáo hội Việt Nam chúng ta.

(2) Xin Đức cha cho biết đường hướng hoạt động văn hóa, văn học của Hội đồng Giám mục Việt Nam trong giai đoạn tới. Như chúng ta cũng biết, tháng 04/2017, sau khi ĐC Giuse Vũ Duy Thống, Chủ tịch UBVH qua đời, quý Đức Giám mục trong cuộc họp thường niên kỳ I tại Tgm Nha Trang đã bầu tôi là Chủ tịch UBVH trực thuộc HĐGMVN. Tôi bắt tay hoàn thiện cơ cấu, và tiếp tục đặt Cha Giuse Nguyễn Tín Ý làm Thư ký của UBVH (trước được gọi là Tổng thư ký). Từ đó đã có buổi Hội thảo về Chữ quốc ngữ tại Trung tâm Mục vụ Tgp Tp Hồ Chí Minh. Đã chuẩn bị xong lần hội thảo II tại Tgp Huế, thì Covid.19 đã khiến phải hoãn lại. Sau đề nghị của UBVH, HĐGMVN đã trao cho UBVH lập Thư viện của HĐGMVN, hiện đang thực hiện tại Trụ sở HĐGMVN, 72/12 Trần Quốc Toản, Q.3. Tp Hồ Chí Minh. Chúng ta cũng biết, mỗi UB của HĐGM mỗi năm chỉ có một kinh phí rất nhỏ bé do HĐGM trao, còn tất cả mọi chi phí cho hoạt động, phát triển, hội thảo, in sách… đều tự thu xếp. Ngay việc thành lập Thư viện của HĐGM như mua sắm máy móc, trang bị thư viện, mua và photo, scan sách cũng là sự “vận động” xin các ân nhân.

Chính vì vậy, tôi đã rất quan tâm khi nhận được đề nghị của Cha Trăng Thập Tự, Ban Văn hóa gp Qui Nhơn với những thao thức: Trước hết là thẩm quyền tổ chức giải; thứ hai là chuyện kinh phí, thứ ba là tìm đâu ra những người đủ trình độ và có cùng cái nhìn mục vụ để mời làm giám khảo, và thứ tư là nhân sự tổ chức. Ngài tâm sự: Cả giải Đất Mới tại Xuân Lộc và giải Viết Văn Đường Trường tại Qui Nhơn đều có những kết quả khả quan, thế nhưng khi càng làm, càng thấy cần phải có một Giải thưởng toàn quốc, bằng không mọi chuyện dù kết quả tới đâu cũng không có tương lai. Chắc chắn, chúng ta sẽ phải tìm giải pháp để đưa ra một quyết định như mong ước và đề nghị của Cha Võ Tá Khánh (Trăng Thập Tự), đó là nâng tầm giải Đất Mới thành giải văn chương Công giáo toàn quốc. Nếu đề xuất trên thực hiện thì nên chăng đề nghị Giáo phận Xuân Lộc đứng ra tổ chức, một Giáo phận có nhiều điều kiện về nhân sự và khả năng kinh phí, hoặc ngay chính GP Qui Nhơn với giải Viết văn đường trường và những Vị khả năng văn hóa cũng là một khả thi.

Ngày hôm qua, Vatican News đã trích lời của ĐTC Phanxicô như sau: “Niềm hy vọng sẽ giúp chúng ta nhận ra: luôn có một lối thoát; chúng ta luôn có thể tái định hướng các bước đi của mình; và chúng ta luôn có thể làm điều gì đó để giải quyết vấn đề của mình”. Như vậy, từ tâm tình của ĐTC Phanxicô, chúng ta đều có quyền hy vọng, và cùng tìm ra giải pháp nào thích hợp nhất cho chương trình và mong ước của chúng ta. Chắc chắn ngay hôm nay chúng ta chưa thể đưa ra MỘT QUYẾT ĐỊNH CHÍNH THỨC, vì cần phải có một sự đồng thuận cao từ chính chúng ta, của nhiều phía, để UBVH sẽ có đề nghị chính thức tới các Bản quyền Giáo phận, và Ban VH của các GP liên quan để mong được sẽ có một quyết định chính thức vấn đề này.

Một lần nữa xin chân thành cám ơn Đức cha Matthêô, quý Cha trong Ban Văn hóa Gp Qui Nhơn, quý Cha và quý Vị trong Ban tổ chức, quý thuyết trình viên, và quý ông bà anh chị em tham dự viên; chắc chắn mỗi cố gắng của chúng ta: là người chuẩn bị, người nói bài, hay người nghe đều đón nhận nơi Chúa là Ân ban, và đón nhận tri thức, khả năng của nhau để cùng xây dựng và phát triển nền Văn hóa Công giáo đương đại phù hợp với Tin Mừng và Hội nhập với Văn hóa Dân tộc Việt Nam. Xin kính chúc Đức Cha, quý Cha và toàn thể quý Vi luôn tràn đầy Thánh ân, với sức khỏe, nghị lực, niềm vui và an bình. Xin chân thành cám ơn quý Đức Cha, quý Cha và quý Vị.



Đà Nẵng, Chúa Nhật ngày 19/09/2021

+Giuse Đặng Đức Ngân

Giám mục GP Đà Nẵng

Chủ tịch UBVN/HĐGMVN
Được tạo bởi Blogger.